Evropska komesarka za proširenje, Marta Kos, i lideri sa Zapadnog Balkana sastali su se u Skoplju 30. juna i 1. jula 2025. godine na Samitu posvećenomPlanu rasta. Tom prilikom analiziran je napredak Zapadnog Balkana u sprovođenju reformi. Lideri su ponovo potvrdili svoju posvećenost realizaciji sveobuhvatnog Plana rasta EU, koji je osmišljen tako da podstakne ekonomski rast, unaprijedi infrastrukturu i promoviše društveni razvoj u regionu, uz ubrzanje integracije Zapadnog Balkana u jedinstveno tržište EU.
Komesarka Kos je istakla nepokolebljivu posvećenost Evropske unije podršci Zapadnom Balkanu na putu ka dubljoj integraciji u jedinstveno tržište EU: „Plan rasta ubrzaće put Zapadnog Balkana ka evropskoj porodici – on je ključni element za ubrzanje i produbljivanje integracije sa EU. Za samo 20 mjeseci prešli smo iz ideje u konkretne rezultate — i nastavljamo da širimo saradnju. U svijetu koji se sve više dijeli, proširenje ostaje naš projekat ujedinjenja – pozivam partnere da iskoriste ovu priliku i udvostruče napore u reformama. Ja ću učiniti sve što mogu da pomognem partnerima da što brže ostvare ključne ciljeve. Tako da ljudi i preduzeća u regionu osjete pune koristi Plana rasta i prije pristupanja EU.”
Uloga WBIF-a u sprovođenju Instrumenta za reformu i rast
Investicioni okvir za Zapadni Balkan (WBIF) ima ključnu ulogu u pretvaranju ambicija Plana rasta u konkretne rezultate. Koristeći svoje bogato iskustvo i finansijske instrumente, WBIF je spreman da omogući realizaciju Instrumenta za reformu i rast, koji predstavlja finansijski mehanizam Plana rasta. To uključuje mobilizaciju sredstava, tehničku pomoć i izgradnju partnerstava koja su neophodna za uspješno sprovođenje mjera predviđenih Planom rasta. Uključenost WBIF-a osigurava ne samo adekvatno finansiranje inicijativa, već i njihovo usklađivanje sa širim strateškim ciljevima regionalnog razvoja i integracije u EU.
Nove investicije u čistu energiju
Jedan od ključnih momenata samita bila je najava novih investicija u oblast čiste energije, u ukupnom iznosu do 487 miliona eura. Ove investicije, koje je Komisija predložila Operativnom odboru WBIF-a, uključuju:
- Elektroenergetska infrastruktura: Izgradnja nadzemnih vodova i trafostanica u Albaniji i Crnoj Gori.
- Rehabilitacija hidroelektrana: Modernizacija hidroelektrana u Albaniji i Srbiji.
- Solarno grijanje: Integracija obnovljivih izvora energije u sistem daljinskog grijanja Novog Sada u Srbiji.
Ovi projekti biće realizovani u bliskoj saradnji sa partnerima sa Zapadnog Balkana i međunarodnim finansijskim institucijama putem WBIF-a i predstavljaju značajan korak ka održivoj energiji u regionu.
Na kraju samita, učesnici su izrazili optimizam u pogledu budućnosti Zapadnog Balkana, naglašavajući važnost kontinuirane saradnje i istrajnosti u ostvarivanju ciljeva Plana rasta.
Više informacija o Planu rasta možete pronaći ovdje.